|
ائل گوزوندن دوشن بوی آتماز |
آنکه از چشم مردم افتاد اوج نمی گیرد |
|
سؤزو وار گلر کئچه ر ـ سؤزو وار دلر کئچه ر |
برخی سخن ها می آیند و می گذرند و برخی دیگر برمی خورند و می گذرند |
|
آز سؤیله ـ سؤز سویله |
کم بگو (ولی) سخنی بگو |
|
اوتانماز اؤز ـ توکنمه ز سؤز |
از رو نمی رود ـ سخنش هم ته نمی کشد |
|
دوغرو دانیشانین ـ پاپاغی ییرتیق اولار |
آنکه رو راست صحبت می کند،کلاهش سوراخ می ماند (همیشه فقیر می ماند) |
|
ال یاناندا ، آغیزا تپرلر |
وقتی دست می سوزد ، داخل دهان می کنند (همکاری اعضاء) |
|
گؤزسوز اؤلنده بادام گؤزلو دئیه رلر |
اگه بی چشم بمیره ، چشم بادامی میگن |
|
آجین قارنی دویار ، گؤزی دؤیماز |
شکم گرسنه سیر میشه ولی چشمش سیر نیمشه |
|
قارغا قارغانین گؤزونو چیخارتماز |
کلاغ چشم کلاغ را در نمی آورد |
|
اوزده گولور، دالدا هورور |
جلوی چشم می خنده ، در پشت یر عوعو می کنه |
|
قویما خالدان ، خال اولماز |
خال مصنوعی ،خال نمی شه |
|
سایانین قولویام ، سایمیانین آغاسی |
هرکه به حساب میاره ، غلامشم و هرکه به حساب نمیاره آقاشم |
|
ایشی دوشنده آرار منی ، ایشیم دوشنده قووار منی |
اگر کاری با من داشته باشد ، جستجویم می کند (ولی)اگر کاری با او داشته باشم مرا فرار می دهد |
|
آغیر ایاق باش اَیَر |
پا سنگینی (نرفتن به غم و شادی دیگران ) سرافکندگی می آورد |
|
باش ساغ اولسا ، پاپاق تاپیلار |
سر سلامت باشد ، کلاه پیدا می شود |
|
دیل آغرییان دیشه ده یَر |
زبان به دندانی که درد داره برمی خوره |
|
یاتاغان آصلاندان گزه یه ن پیشیک یاخشی دیر |
گربه ی چموش بهتر از شیر خواب آلود است |
|
یولدان کئچنه ، یوماق سریتدریر |
برای رهگذران ، کلاف می پیچاند(کنایه از زرنگی ، چون رهگذر فرصت کلاف پیچاندن ندارد) |
|
اؤمان یئردن کوسرلر |
از جایی که امید(انتظار) میره ، قهر می کنند |
|
اورتادا یئیر ، قیراقدا گزیر |
درمیانه می خوره ، در پیرامون قدم می زنه (کنایه از آدم رند و نابکار) |
|
توتدو قاتیق ، توتمادی آیران |
گرفت ماست و اگر چه نگرفت دوغ |
|
کؤلگه ده اولانین ، کؤلگه سی اولماز |
هرکسی که در سایه است ، سایه نخواهد داشت |
|
آرخالی کؤپگ قورد باسار |
سگی که پشتیبان داشته باشد ، گرگ می گیرد |
|
ایسته دگین سؤیلیه ن ـ ایسته مه دیگین ایشیدر |
هرکی دلخواهش را بگوید ـ آنرا می شنود که دلخواهش نیست |
|
یاتان آپارماز ـ یئتن آپارار |
آنکه خوابیده نمی بره ـ آنکه رسیده می بره |
|
کور آتین ، آخساق نالبندی اولار |
لنگ ، نعلبند اسب کور می شود |
|
آت اؤلوب ، ایتلرین بایرامی دیر |
اسب مرده ، جشن سگها است |
|
توی سیز ائو تاپیلار ـ وای سیز ائو تاپیلماز |
خونه بی جشن پیدامی شه ـ ولی خونه بی ماتم پیدانمی شه |
|
یاشی ، آت بازاریندا سورارلار |
سن را در بازار اسب می پرسند |
|
یوگورن ، ییخیلماغینا باخماز |
هجوم آورنده ، به زمین خوردنش نگاه نمی کند (فکر نمی کند) |
|
اوزون کسو ، ال یاندیرماز |
چوب تنور دراز ، دست را نمی سوزاند |
|
یئل قیه دن ، نه آپارار ؟ |
باد از صخره چه می تواند ببرد ؟ |
|
پاسلی دمیردن قیلینچ اولماز |
از آهن زنگ زده ، شمشیر درست نمی شود |
|
یاخشی یا یاناش ، یاماندان اوزاش |
با خوب همراهی کن و از بد دوری |
|
ائل یومروغون گؤرمه ین ـ اؤز یومروغون باتمان سانار |
کسی که مشت مردم را ندیده ، مشت خود را یک من به حساب می آورد |
|
چاغیریلمامیش قوناق ـ سوپورولمه میش یئرده اوتورار |
مهمان ناخواسته ( بی دعوت)در جای جارو نکشیده می نشیند |
|
چاغیریلمامیش قوناقی ،کوپک قارشیلار |
مهمان ناخواسته را سگ پیشواز می کند |
|
یوز وور دیئه ندن ، بیر ووران یاخشی دیر |
از صد نفر بزن بگو ، یک نفر بزن بهتر است |
|
کور آت گئجه ده اوتلار |
اسب نابینا ، شب هم می چرد |
|
قیز ائوینده تودی ، اوغلان ائوی نین خبری یوخ ! |
در خانه دختر جشنه ، خانه پسر خبر نداره! |
|
قوجالیق گلدی گئتمه زدی ، جاوانلیق گئتدی گلمه ز |
پیری آمد ، دیگه نمی ره ـ جوانی رفت ، دیگه نمیاد |
|
یولداش گلیشی بایرام اولار |
هنگامه آمدن دوست ، عید است |
|
قیلینج باغلیانیندیر ، آت مینه نین |
شمشیر مال کسی است که بسته ، اسب مال کسی است که سوارش است |
|
یالان ایاق توتار ، یئریمه ز |
دروغ پا میگیره ولی راه نمی افته |
|
بزه نمیسن بو گونده سن ، بزه نمسن نه گونده سن |
آرایش کردی این طوری هستی ، اگر آرایش نکنی چه طوری هستی |
|
ایرینی توخ گؤرمه دیم ، دوغرونو آج |
بد را سیر و راست را گرسنه ندیدم |
|
کؤنولسوز کؤپگین سورویه خئیری اولماز |
سگ بی علاقه برای گله سودی ندارد |
|
دلی یه گونده بایرامدیر |
برای دیوانه هر روز جشن است |
|
قیتمیردان قیشدا بوز آلماق اولماز |
نمی توان در زمستان از خسیس ، یخ گرفت |
|
آلچاق یئرده یاتما سئل آپارار ـ یئرده یاتما یئل آپارار |
در جای پست نخواب ، آب می بره ـ در جای بلند نخواب ، باد می بره |
|
فرلی جوجه ، یومورتادان جویول در |
جوجه بافراست از درون تخم مرغ سروصدا می کند |
|
یئر وار دانیشارلار ، یئر وار اودارلار |
جاهایی است که صحبت می کنند و جاهیی که دم فرو می بندند |
|
کار ائشیتمز ، یاراشتیرار ـ کور گؤرمه ز ، قوراشتیرار |
ناشنوا نموشنود و جفت وجر می کند ، نابینا نمی بیند و سرهم می کند |
|
آنلاماز ، اوغورلوق کئچی ایله گزمگه چیخار |
آدم نفهم ، با بز دزدی به گردش می رود |
|
دمیر ایسلانماز ، دلی اوتانماز |
آهن خیس نمی شود و دیوانه هم از رو نمی رود |
|
زَفت زئرک دَن یاغ چیخاردار |
فشار از بَزَرَک روغن بیرون می آورد |
|
لوت بئچیر ، بزّاز وئرسه |
اگه بزّاز بده ، برهنه می بُره |
|
قوناق گلدی ییخ ائوی ـ قوناق گئتدی تیک ائوی |
مهمان آمد ، خانه را بریز (خوب پذیرایی کن)
مهمان که رفت ، خانه را بچین (قناعت کن) |
|
دئویوشن ئوکوزین بوینوزی ، دئویش ده سینار |
شاخ گاو جنگی (کله زن) در کله زدن می شکند |
|
آنلامیان آنلاماز ، یا دِه یا قوی بالابانا پوله |
نفهم نمی فهمد ، چه بگویی،چه با سُرنا بلندبلند پخش کنی |
|
یانمیان یانماز ، یا اتک له یا یئل له |
نسوز نمی سوزد ، هر چند که بادش بزنی |
|
چاغیریلان یئرده ییت ـ چاغیریلمیان یئردن ایت |
جایی که دعوت شده ای حاضر باش ـ از جایی که دعوت نشده ای پنهان باش |
|
اوره گیم قئز مئر |
دل گرم نمی شوم |
|
کیم اوتار،کیم اوتولار ـ کیم اَکر ، کیم یی یه ر |
کی می بره ، کی می بازه ـ کی می کاره کی می خوره |
|
سیخیر ، یخانمیر |
زار می کنه ولی نمی تونه به زانو در بیاوره |
|
شورباسی نین اتی یوخدی ـ یورقانینین قاتی چوخدی |
شوربایش گوشت ندارد ولی لحافش خیلی لایه دارد |
|
کئچن ایت ، گه منی قاپ |
سگی که می گذری بیا منو گاز بگیر (کنایه از دشمن تراشی) |
|
قورخاخ مین کئره اولر ـ قوچّاخ بیر کئره |
ترسو هزار بار می میرد ، شیر مرد یکبار |
|
اود دان کول توره ر ، کولدن اود توره ر |
از آتش خاکستر پدید می آید و از خاکستر آتش |
